Maritime Logistics: A Guide to Contemporary Shipping and Port Management - Photis M. Panayides & Dong-Wook Song

Maritime Logistics: A Guide to Contemporary Shipping and Port Management là cuốn sách do Photis M. Panayides và Dong-Wook Song chủ biên, nhà xuất bản Kogan Page. Phần lớn hàng hóa trong thương mại quốc tế được vận chuyển bằng đường biển, nhưng nhiều giáo trình logistics chỉ dành vài chương cho vận tải biển và cảng. Cuốn này làm ngược lại: toàn bộ nội dung xoay quanh tàu, hãng tàu, cảng và cách chúng kết nối vào chuỗi cung ứng, nên thường được dùng làm giáo trình cho sinh viên ngành hàng hải, logistics và làm tài liệu tra cứu cho người làm giao nhận.

Thông tin xuất bản

Theo trang sách chính thức của Kogan Page, ấn bản thứ ba phát hành ngày 3 tháng 12 năm 2021, dày 536 trang, mã ISBN 9781789661699. Trước đó, ấn bản đầu ra mắt năm 2012 (344 trang) và ấn bản thứ hai năm 2015 (480 trang, có thêm các chương về logistics lấy cảng làm trung tâm, logistics vùng hậu phương và vai trò của vận tải biển trong thuận lợi hóa thương mại). Ảnh bìa trên trang này là của ấn bản thứ hai, vì đây là ấn bản có dữ liệu đánh giá cộng đồng đầy đủ nhất.

Trên Goodreads, ấn bản thứ hai hiện có 10 lượt đánh giá với điểm trung bình 4,10/5. Số lượt còn ít nên con số này chỉ mang tính tham khảo. Một độc giả nhận xét sách là một tài liệu có thẩm quyền về ngành logistics hàng hải toàn cầu, dành cho người học thuật hoặc người trong ngành, và cũng có giá trị với độc giả phổ thông quan tâm đến vận tải biển.

Cuốn sách nói về điều gì

Mục lục của ấn bản thứ ba gồm 20 chương chia làm bốn phần, và cấu trúc này cho thấy rõ tư duy của sách: đi từ bức tranh chung, xuống hoạt động của hãng tàu, rồi đến cảng, và kết thúc bằng xu hướng tương lai.

• Phần một, giới thiệu (6 chương): vận tải biển với vai trò thúc đẩy thương mại, thương mại và logistics hàng hải quốc tế, định nghĩa và giá trị của logistics hàng hải, logistics vùng hậu phương trong chuỗi cung ứng toàn cầu, và yếu tố con người.
• Phần hai, logistics vận tải biển (6 chương): vận tải đa phương thức, mạng lưới container toàn cầu, tích hợp chuỗi cung ứng của hãng tàu, chiến lược logistics trong vận tải container, vận tải tàu dầu và tàu hàng rời khô.
• Phần ba, logistics cảng (7 chương): cảng cạn, cảng lấy logistics làm trung tâm, cảng trung chuyển container, mô hình kinh doanh khi các nhà khai thác cảng mở rộng ra nhiều quốc gia, hợp tác công tư, và hiệu quả logistics của cảng gắn với chuỗi cung ứng.
• Phần bốn, kết luận (1 chương): nhìn về phía trước.

Theo mô tả của nhà xuất bản, ấn bản thứ ba bổ sung nội dung về tối ưu bảo trì, tích hợp chuỗi cung ứng, lợi thế quy mô trong vận tải container tuyến cố định, hiệu suất và quản lý cảng, đồng thời xem xét công nghệ mới và các rủi ro mới đối với chuỗi cung ứng đường biển.

Điểm mạnh

Thứ nhất, góc nhìn chuỗi cung ứng thay vì chỉ kinh tế vận tải. Nhiều sách về vận tải biển mô tả đội tàu, giá cước và luật hàng hải. Cuốn này xem tàu và cảng là hai mắt xích của cùng một hệ thống, cho nên các chương về cảng cạn, cảng trung chuyển hay logistics vùng hậu phương giải thích khá rõ vì sao hàng hóa phải qua nhiều điểm trung gian trước khi đến kho của người mua. Người đã quen với khái niệm TEU và đơn vị tính container sẽ thấy các chương về mạng lưới container dễ tiếp cận hơn.

Thứ hai, đội ngũ tác giả quốc tế. Sách là tập hợp bài viết của các chuyên gia từ nhiều nước, do hai giáo sư về kinh tế hàng hải chủ biên. Giáo sư Michael Bell (Đại học Sydney) nhận xét trên trang Kogan Page rằng sách bao quát toàn diện ngành logistics hàng hải với những người đóng góp có uy tín từ khắp thế giới; Giáo sư danh dự Michael Roe (Đại học Plymouth) gọi đây là đóng góp xuất sắc của hai chuyên gia hàng đầu cho kho tài liệu về nghiên cứu hàng hải và logistics.

Thứ ba, tính hệ thống của một giáo trình. Mỗi phần có bố cục riêng, đi từ khái niệm đến thực tiễn, nên sách dùng được cả để học tuần tự lẫn để tra cứu từng chương khi cần.

Hạn chế cần cân nhắc

Sách viết bằng tiếng Anh học thuật và hiện chưa có bản dịch tiếng Việt, nên bạn đọc cần quen với thuật ngữ hàng hải. Nội dung thiên về lý thuyết và nghiên cứu hơn là hướng dẫn nghiệp vụ hằng ngày: bạn sẽ không tìm thấy cách làm chứng từ hay cách xử lý một lô hàng cụ thể ở đây. Giá bìa của sách giáo trình quốc tế cũng cao hơn mặt bằng sách phổ thông, và vì là sách tập hợp nhiều tác giả, văn phong giữa các chương có thể không đồng đều. Cuối cùng, ngành hàng hải thay đổi nhanh; chính Giáo sư Bell cũng lưu ý bạn đọc nên đọc sớm trước khi ấn bản mới ra đời.

Đọc cuốn này cùng với kiến thức nào

Để khai thác tốt sách, bạn nên nắm trước một số khái niệm nền như các loại container, điều kiện giao hàng, vai trò của hãng tàu và đại lý giao nhận, vì các chương không dừng lại giải thích từng thuật ngữ cơ bản. Cách đọc hiệu quả là chọn chương theo nhu cầu: người làm khai thác cảng có thể đọc ngay phần ba, người làm kế hoạch vận tải đọc phần hai, còn sinh viên làm luận văn nên đọc phần một để lấy khung lý thuyết rồi dùng danh mục tài liệu tham khảo cuối mỗi chương để tìm nguồn nghiên cứu gốc. Với người học tiếng Anh chuyên ngành, đây cũng là nguồn từ vựng hàng hải và cảng biển có hệ thống, được dùng nhất quán giữa các chương.

Cuốn sách này phù hợp với ai

• Sinh viên, học viên cao học ngành logistics, kinh tế vận tải, hàng hải cần giáo trình chuẩn quốc tế về vận tải biển và cảng.
• Người làm giao nhận, hãng tàu, đại lý, khai thác cảng muốn hiểu bức tranh toàn chuỗi thay vì chỉ khâu mình phụ trách.
• Nhà quản lý, nhà nghiên cứu chính sách cảng và logistics cần tài liệu về mô hình cảng, hợp tác công tư và hiệu quả logistics.
• Không phù hợp nếu bạn mới vào nghề và cần cẩm nang nghiệp vụ; nên bắt đầu với các đầu sách tại chuyên mục sách kho vận, vận tải và giao nhận của LogisticsBook rồi quay lại cuốn này.

Kết luận

Maritime Logistics là một trong những giáo trình đáng tin cậy nhất cho ai muốn học vận tải biển và cảng dưới góc nhìn chuỗi cung ứng. Giá trị lớn nhất của sách là bức tranh hệ thống từ tàu đến cảng đến vùng hậu phương, do các học giả có kinh nghiệm giảng dạy và tư vấn cho các tổ chức quốc tế chủ biên. Sách chưa có bản tiếng Việt; bạn đọc có thể xem thông tin ấn bản và đánh giá cộng đồng qua nút xem chi tiết trên trang này.