The Logistics and Supply Chain Toolkit - Gwynne Richards & Susan Grinsted

The Logistics and Supply Chain Toolkit là cuốn sổ tay công cụ thực hành dành cho người làm kho, vận tải, tồn kho và chuỗi cung ứng, do hai chuyên gia người Anh Gwynne Richards và Susan Grinsted biên soạn. Sách do Kogan Page phát hành, đã qua bốn lần xuất bản; ấn bản thứ 4 ra mắt tháng 3/2024 với phụ đề “Over 100 Tools for Transport, Warehousing and Inventory Management”. Khác với giáo trình trình bày lý thuyết theo mạch chương, cuốn sách này được tổ chức như một hộp đồ nghề: mỗi mục là một công cụ, một khung phân tích hoặc một hướng dẫn có thể đem vào áp dụng ngay trong công việc vận hành hằng ngày.

Thông tin xuất bản và các ấn bản

Theo trang giới thiệu sách của nhà xuất bản Kogan Page, ấn bản thứ 4 (ISBN 9781398613379) phát hành ngày 03/03/2024, dày 464 trang, khổ 234 x 156 mm, có cả bản bìa mềm, bìa cứng và ebook. Ấn bản thứ 3 phát hành năm 2020 với 424 trang, cũng mang phụ đề “hơn 100 công cụ”. Những ấn bản đầu tiên giới thiệu “hơn 90 công cụ”, cho thấy qua mỗi lần tái bản, bộ công cụ được bổ sung và cập nhật theo thực tiễn ngành.

Điểm mới của ấn bản thứ 4, theo mô tả của nhà xuất bản, là phần cập nhật các khung phân tích và chủ đề mới nổi như robot và blockchain trong logistics, kèm cách đo lường tỷ suất hoàn vốn (ROI) khi đầu tư vào các công nghệ này. Đây là bổ sung đáng giá trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp kho vận đang cân nhắc tự động hoá nhưng thiếu phương pháp đánh giá hiệu quả đầu tư một cách bài bản. Sách còn đi kèm tài nguyên trực tuyến có thể tải về, trong đó có bộ mẫu đánh giá (audit) chuỗi cung ứng và biểu đồ ra quyết định chiến lược chuỗi cung ứng.

Về hai tác giả

Gwynne Richards là chuyên gia tư vấn logistics với hơn 30 năm kinh nghiệm trong quản lý kho và chuỗi cung ứng. Ông điều hành công ty tư vấn logistics riêng, trực tiếp đào tạo các khoá quản lý kho và vận tải cho người đi làm, đồng thời giảng dạy tại Đại học Warwick (Anh) và Đại học Bách khoa Hồng Kông. Richards cũng là tác giả cuốn Warehouse Management của Kogan Page, một đầu sách quen thuộc với những người làm quản lý kho.

Susan Grinsted là nhà giáo dục, giảng viên đào tạo và chuyên gia tư vấn. Theo thông tin từ Kogan Page, bà là đồng sáng lập HowToLogistics.com, cộng tác viên tại Apprise Consulting và là Principal Fellow của WMG (Warwick Manufacturing Group) thuộc Đại học Warwick. Bà có kinh nghiệm làm việc với các cơ sở đào tạo tại Anh, Pháp, Phần Lan và nhiều doanh nghiệp đa quốc gia. Sự kết hợp giữa một chuyên gia vận hành kho và một nhà đào tạo giàu kinh nghiệm giải thích vì sao cuốn sách vừa gần với thực tế hiện trường, vừa được trình bày theo cấu trúc dễ học.

Cấu trúc nội dung: 9 chương, mỗi chương là một hộp công cụ

Mục lục ấn bản thứ 4 được công bố trên trang của nhà xuất bản gồm phần mở đầu và 9 chương, trải từ tầng vận hành tới tầng quản trị:

1. Công cụ và hướng dẫn quản lý kho (Warehouse management tools and guides).
2. Công cụ quản lý vận tải (Transport management tools).
3. Công cụ quản lý tồn kho (Inventory management tools).
4. Công cụ quản trị chuỗi cung ứng (Supply chain management tools).
5. Công cụ thuê ngoài (Outsourcing tools).
6. Công cụ quản lý chung (General management tools).
7. Công cụ quản lý hiệu suất (Performance management tools).
8. Công cụ quản lý tài chính và các chỉ số tài chính (Financial management tools and ratios).
9. Công cụ giải quyết vấn đề (Problem-solving tools).

Nhìn vào cấu trúc này có thể thấy ba chương đầu bám sát ba mảng vận hành cốt lõi của logistics là kho, vận tải và tồn kho, tương ứng với phụ đề của sách. Các chương tiếp theo mở rộng dần lên tầng chiến lược: thiết kế và đánh giá chuỗi cung ứng, quyết định thuê ngoài dịch vụ logistics, rồi tới các công cụ quản lý chung, đo lường hiệu suất, phân tích tài chính và giải quyết vấn đề. Nhà xuất bản nhấn mạnh rằng các nhóm công cụ quản lý chung, quản lý hiệu suất và giải quyết vấn đề được đưa vào để người đọc có một bộ kỹ năng có thể chuyển đổi sang nhiều bối cảnh khác nhau, không chỉ gói gọn trong một bộ phận.

Phân tích theo từng nhóm chương

Chương 1 đến 3: kho, vận tải, tồn kho

Đây là phần có giá trị trực tiếp nhất với người đang đứng ca tại kho hoặc điều phối vận tải. Với kinh nghiệm hơn ba thập kỷ trong quản lý kho của Gwynne Richards, phần công cụ quản lý kho được trình bày dưới dạng hướng dẫn thao tác và khung đánh giá, phù hợp để trưởng kho dùng làm tài liệu chuẩn hoá quy trình nội bộ. Phần quản lý tồn kho đặc biệt hữu ích khi kết hợp với các kỹ thuật kiểm soát tồn kho phổ biến trong ngành, chẳng hạn kiểm kê định kỳ theo phân nhóm ABC (cycle counting) mà nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang áp dụng để giảm sai lệch số liệu tồn kho.

Chương 4 và 5: chuỗi cung ứng và thuê ngoài

Hai chương này chuyển góc nhìn từ một điểm nút (một kho, một tuyến xe) sang toàn bộ mạng lưới. Tài nguyên trực tuyến đi kèm, gồm mẫu audit chuỗi cung ứng và biểu đồ ra quyết định chiến lược, gắn trực tiếp với nội dung này. Phần thuê ngoài đặc biệt đáng đọc với doanh nghiệp sản xuất và thương mại đang cân nhắc chuyển kho hoặc vận tải cho bên thứ ba (3PL): đây là quyết định có tác động dài hạn tới chi phí và mức độ kiểm soát, cần một khung đánh giá có hệ thống thay vì chỉ so sánh báo giá.

Chương 6 đến 9: quản lý, hiệu suất, tài chính, giải quyết vấn đề

Nhóm chương cuối là điểm khác biệt so với phần lớn sách logistics thuần vận hành. Người làm logistics khi lên vị trí quản lý thường gặp khó ở ba việc: đặt chỉ tiêu hiệu suất hợp lý, trình bày hiệu quả hoạt động bằng ngôn ngữ tài chính cho ban lãnh đạo, và xử lý sự cố một cách có phương pháp. Việc sách dành hẳn một chương cho chỉ số tài chính và một chương cho công cụ giải quyết vấn đề giúp người đọc thu hẹp khoảng cách giữa “làm được việc” và “chứng minh được giá trị của bộ phận mình”.

Đánh giá của cộng đồng và giới chuyên môn

Trang sách trên Kogan Page tổng hợp nhận xét từ nhiều người trong ngành, gồm giảng viên, chuyên gia tư vấn và quản lý dự án. Điểm chung của các nhận xét là sách có cấu trúc rõ ràng, nhiều ví dụ, bảng biểu minh hoạ và có thể dùng như tài liệu tham khảo độc lập, phù hợp cả với người đi làm lẫn người học ở nhiều cấp độ. Một số nhận xét nhấn mạnh rằng sách không chỉ đưa ra công cụ mà còn gợi ý cách lập kế hoạch áp dụng từng bước.

Trên Google Books, ấn bản 2024 được mô tả là nguồn tổng hợp lời khuyên thực tế, công cụ và khung phân tích để xử lý các vấn đề thường gặp của ngành logistics và chuỗi cung ứng. Trên Goodreads, ấn bản thứ 3 có điểm trung bình 4,5/5 nhưng mới dựa trên số lượt đánh giá rất ít, nên con số này chỉ mang tính tham khảo. Đây cũng là đặc điểm chung của sách chuyên ngành dạng sổ tay: được dùng nhiều trong đào tạo và doanh nghiệp nhưng ít được đánh giá trên các nền tảng độc giả phổ thông.

Điểm mạnh

• Tính ứng dụng cao: cách tổ chức theo công cụ giúp tra cứu nhanh khi cần xử lý một vấn đề cụ thể, không phải đọc tuần tự từ đầu.
• Phạm vi rộng trong một cuốn: bao quát kho, vận tải, tồn kho, chuỗi cung ứng, thuê ngoài, tài chính và hiệu suất, thay vì chỉ tập trung một mảng.
• Cập nhật công nghệ: ấn bản 2024 bổ sung robot, blockchain và cách đo ROI của đầu tư công nghệ.
• Tài nguyên tải về: mẫu audit và biểu đồ ra quyết định giúp rút ngắn thời gian chuyển từ đọc sang làm.
• Tác giả có nền tảng thực tiễn: cả hai tác giả vừa tư vấn doanh nghiệp vừa giảng dạy tại các trường đại học uy tín.

Hạn chế cần lưu ý

• Không thay thế giáo trình nền tảng: sách giả định người đọc đã có kiến thức cơ bản về logistics; người mới bắt đầu nên đọc một giáo trình tổng quan trước.
• Bối cảnh Anh và châu Âu: nhiều ví dụ, quy định và thông lệ xuất phát từ thị trường Anh, cần điều chỉnh khi áp dụng cho doanh nghiệp Việt Nam, nhất là các nội dung liên quan tới vận tải đường bộ và chi phí lao động.
• Độ sâu từng công cụ có giới hạn: với hơn 100 công cụ gói trong khoảng 460 trang, mỗi công cụ được trình bày ngắn gọn; người cần nghiên cứu sâu một chủ đề vẫn nên tìm sách chuyên khảo riêng.
• Chưa có bản tiếng Việt: người đọc cần vốn tiếng Anh chuyên ngành tương đối vững.

Sách phù hợp với ai?

• Trưởng kho, quản lý vận tải, quản lý tồn kho muốn chuẩn hoá quy trình và có bộ công cụ đánh giá hoạt động bài bản.
• Chuyên viên logistics chuẩn bị lên vị trí quản lý, cần thêm kỹ năng đo lường hiệu suất, đọc chỉ số tài chính và giải quyết vấn đề.
• Doanh nghiệp đang cân nhắc thuê ngoài logistics hoặc đầu tư tự động hoá kho, cần khung đánh giá trước khi ra quyết định.
• Sinh viên năm cuối và học viên cao học ngành logistics muốn có tài liệu tra cứu thực hành song song với giáo trình học thuật.
• Giảng viên và chuyên gia đào tạo nội bộ cần nguồn tình huống và công cụ để thiết kế bài giảng.

Đọc kèm với sách nào?

Nếu đã đọc Warehouse Management của Gwynne Richards, cuốn Toolkit là bước mở rộng tự nhiên từ phạm vi kho ra toàn chuỗi. Ngược lại, người muốn đi sâu hơn vào vận hành kho có thể xem cuốn này như bản tóm lược trước khi đọc chuyên khảo. Các đầu sách cùng chủ đề trên LogisticsBook được tổng hợp tại chuyên mục review sách quản lý kho hàng.

Kết luận

The Logistics and Supply Chain Toolkit không phải cuốn sách để đọc một lần rồi cất lên kệ, mà là tài liệu nên đặt trên bàn làm việc để tra cứu khi cần. Với cấu trúc 9 hộp công cụ, phạm vi trải từ vận hành tới quản trị tài chính, cùng phần cập nhật công nghệ ở ấn bản 2024, đây là lựa chọn đáng cân nhắc cho người làm kho vận và chuỗi cung ứng muốn chuyển kiến thức thành hành động cụ thể. Sách hiện chưa phát hành chính thức tại Việt Nam; bạn đọc có thể tham khảo thông tin ấn bản và đánh giá của cộng đồng qua nút xem chi tiết trên trang này.