Gianpaolo Ghiani, Gilbert Laporte và Roberto Musmanno - Ba tác giả cuốn Introduction to Logistics Systems Management
Hiếm có giáo trình logistics nào được chính các tác giả theo sát suốt gần hai thập kỷ qua ba ấn bản. Gianpaolo Ghiani, Gilbert Laporte và Roberto Musmanno là ba giáo sư vận trù học (operations research) đứng tên cuốn Introduction to Logistics Systems Management của nhà xuất bản Wiley. Bài này giới thiệu quá trình học thuật và hướng nghiên cứu của từng người. Thông tin lấy từ trang giới thiệu của trường, nhà xuất bản và trang thành tích do chính giáo sư Laporte công bố; điểm nào chưa có nguồn xác nhận được ghi là đang cập nhật.
Gilbert Laporte
Theo trang giới thiệu của HEC Montréal, Laporte là giáo sư của trường này từ năm 1976 và giữ Ghế nghiên cứu Canada về quản lý phân phối từ năm 2001. HEC mô tả ông là một trong những tác giả được trích dẫn nhiều nhất thế giới theo Google Scholar, đã viết hoặc đồng viết 19 cuốn sách và hơn 500 bài báo khoa học về tối ưu hoá tổ hợp. Con số này tiếp tục tăng: một thông cáo khác của HEC năm 2021 ghi 20 cuốn sách và hơn 600 bài báo.
Ông lấy bằng tiến sĩ vận trù học tại London School of Economics năm 1975. Sau khi trở thành giáo sư danh dự của HEC Montréal năm 2021, ông làm việc tại Trường Quản lý thuộc Đại học Bath (Anh) và Molde University College (Na Uy). Trang thành tích do chính ông duy trì cho biết ông được phong Thành viên Huân chương Canada năm 2018, nhận Giải Killam về kỹ thuật năm 2021, Huy chương vàng Euro năm 2022, và nhiều bằng tiến sĩ danh dự từ các đại học ở Hà Lan, Bỉ và Na Uy. Hướng nghiên cứu chính của ông là định tuyến phương tiện, định vị cơ sở và lập lịch, những bài toán nằm ngay trong lõi của logistics.
Cũng theo trang thành tích đó, giải Roger-Charbonneau mà HEC Montréal trao năm 2004 là cho chính tác phẩm Introduction to Logistics Systems Planning and Control, tiền thân của cuốn sách này.
Gianpaolo Ghiani
Theo hồ sơ trên trang của Đại học Salento, Ghiani là giáo sư chính thức tại Khoa Kỹ thuật Đổi mới, giảng dạy các môn lập kế hoạch tự động, hệ thống hỗ trợ ra quyết định và phân tích kinh doanh. Ông tốt nghiệp kỹ sư điện tử, lấy bằng tiến sĩ ngành Kỹ thuật điện tử và máy tính tại Đại học Naples Federico II, rồi làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại GERAD ở Montréal (Canada) giai đoạn 1998 đến 1999.
Trong thời gian làm tiến sĩ và sau tiến sĩ, ông nghiên cứu các bài toán tối ưu hoá của logistics và sản xuất như định tuyến và lập lịch phương tiện, thiết kế mạng lưới, bố trí mặt bằng. Hồ sơ của ông ghi hơn 80 bài báo trên các tạp chí quốc tế, và những năm gần đây hướng quan tâm mở rộng sang giao điểm giữa trí tuệ nhân tạo và phân tích kinh doanh, đặc biệt là hệ thống hỗ trợ quyết định kết hợp mô hình ngôn ngữ lớn với công cụ tối ưu hoá và phân tích dữ liệu. Tiểu sử in trong ấn bản đầu năm 2004 của Wiley còn cho biết luận án của ông được trao Giải luận án Transportation Science của INFORMS năm 1998.
Roberto Musmanno
Theo phần giới thiệu tác giả của Wiley, Musmanno là Giáo sư vận trù học tại Đại học Calabria (Ý). Tiểu sử in trong ấn bản 2004 cho biết các mối quan tâm chính của ông là logistics, tối ưu hoá mạng lưới và tính toán song song. Ngoài giảng dạy và nghiên cứu, theo trang giới thiệu giảng viên của Master MEEC thuộc Đại học Calabria, ông từng giữ vai trò quản lý tại trường, rồi làm Uỷ viên phụ trách hạ tầng của Vùng Calabria giai đoạn 2015 đến 2020. Nguồn tiếng Anh về các mốc khác trong sự nghiệp của ông còn hạn chế, các chi tiết bổ sung đang cập nhật.
Vì sao ba người này hợp tác tốt
Ba tác giả đến từ ba trường ở ba nước nhưng cùng chung một nền tảng: tối ưu hoá tổ hợp và vận trù học áp dụng vào vận tải, kho và mạng lưới phân phối. Cũng nhờ vậy, sách giữ được cách trình bày thống nhất: mỗi phương pháp đi kèm ví dụ số, tình huống rút từ tài liệu khoa học và bộ bài tập. Ấn bản thứ 3 của Wiley tiếp tục cách làm đó, có thêm tệp Excel và mã Python cho từng thuật toán.
Ba ấn bản, một hướng đi nhất quán
Ấn bản đầu tiên, Introduction to Logistics Systems Planning and Control (Wiley, 2004), gồm tám chương: nhập môn hệ thống logistics, dự báo nhu cầu, thiết kế mạng lưới, giải bài toán quản lý tồn kho, thiết kế và vận hành kho, vận tải đường dài, vận tải đường ngắn và phần nối lý thuyết với thực tiễn. Tiểu sử tác giả in trong ấn bản này trích các đánh giá từ tạp chí Supply Management và Journal of the Operational Research Society, đều nhận xét sách rõ ràng và thực dụng.
Ấn bản thứ 2 (2013) được Wiley mô tả là bản sửa đổi toàn diện, nhấn mạnh hơn bối cảnh tổ chức nơi hệ thống logistics vận hành và thêm các mô hình mới của thập kỷ trước đó. Ấn bản thứ 3 (tháng 10/2022, 608 trang) bổ sung phân tích dữ liệu, mô hình dự báo và tối ưu hoá hiện đại, cùng tệp Excel và mã Python cho từng thuật toán. Việc ba tác giả giữ nguyên bộ khung nhiều năm, chỉ thay phần công cụ, giúp giáo trình giữ được vị trí trong chương trình của nhiều trường đại học, theo mô tả của Wiley.
Cách đọc sách của nhóm tác giả
Cuốn sách phù hợp nhất với sinh viên năm cuối và học viên cao học ngành kỹ thuật, khoa học máy tính hoặc quản lý, cũng như chuyên viên hoạch định chuỗi cung ứng cần mô hình định lượng. Nếu bạn mới làm quen với tồn kho và kho bãi, bài phân tích ABC trong quản lý kho là điểm khởi đầu thực tế trước khi sang các mô hình trong sách. Các bài chân dung tác giả khác có tại chuyên mục tác giả sách logistics.