Kenneth Lysons và Brian Farrington - Hai tác giả giáo trình Procurement and Supply Chain Management

Kenneth Lysons và Brian Farrington là hai cái tên gắn liền với một trong những giáo trình mua hàng được sử dụng rộng rãi nhất tại Anh và các quốc gia theo hệ thống đào tạo nghề của Chartered Institute of Procurement and Supply (CIPS). Qua nhiều thập kỷ và mười lần tái bản, cuốn sách của họ đi từ một tài liệu mang tên Purchasing đến giáo trình Procurement and Supply Chain Management hiện nay. Bài viết này tổng hợp những thông tin đã được công bố về hai tác giả và đóng góp của họ cho nghề mua hàng.

Kenneth Lysons: người đặt nền móng cho bộ giáo trình

Kenneth Lysons là tác giả khởi xướng bộ sách. Theo trang tác giả trên Goodreads, tên ông gắn với các đầu sách Purchasing, Purchasing and Supply Chain Management (trong đó có ấn bản thứ bảy) và Procurement and Supply Chain Management. Sự nối tiếp của ba tên gọi này phản ánh chính quá trình phát triển của nghề: từ “purchasing” với trọng tâm là hoạt động mua, đến “supply chain management” với tầm nhìn toàn chuỗi, rồi “procurement” với phạm vi rộng hơn gồm chiến lược, hợp đồng và quản trị rủi ro.

Những thông tin chi tiết về quá trình học tập, công tác và năm sinh của Kenneth Lysons hiện chưa được công bố đầy đủ trên các nguồn chính thống mà chúng tôi tiếp cận được, vì vậy phần tiểu sử cá nhân của ông đang được cập nhật. Điều có thể khẳng định là trong các ấn bản gần đây, vai trò biên soạn và cập nhật nội dung được chuyển dần sang người đồng tác giả Brian Farrington, trong khi tên Lysons vẫn được giữ trên bìa như người sáng lập bộ giáo trình.

Brian Farrington: chuyên gia mua sắm dự án và hợp đồng phức tạp

Tiến sĩ Brian Farrington là người chịu trách nhiệm chính cho các ấn bản gần đây. Theo phần giới thiệu tác giả trên trang ấn bản Procurement and Supply Chain Management trên Goodreads, ông là Giám đốc điều hành của Brian Farrington Limited, công ty chuyên cung cấp dịch vụ đào tạo và tư vấn cho cả khu vực công lẫn khu vực tư nhân. Công ty tham gia các dự án lớn và các gói mua sắm có giá trị cao, mức độ chú ý lớn và rủi ro cao.

Cùng nguồn trên cho biết Farrington có kinh nghiệm làm việc rộng tại Mỹ, Canada, khu vực Nam Phi, Hồng Kông và châu Âu. Ông từng giải quyết nhiều tranh chấp lớn và đàm phán các hợp đồng phức tạp, trong đó có hợp đồng thuê ngoài các dịch vụ kinh doanh then chốt. Theo trang tác giả của ông trên Goodreads, tên Farrington còn xuất hiện trên một số đầu sách chuyên sâu khác về mua hàng như Industrial Purchase Price Management, Creative Control of Purchase Prices, A Practical Guide to World-Class Buying và Managing Purchasing: Organizing, Planning and Control.

Chính nền tảng thực tiễn này giải thích vì sao các ấn bản do Farrington dẫn dắt ngày càng chú trọng các chủ đề như mua sắm dự án, quản trị rủi ro, pháp lý hợp đồng và đàm phán. Đây là những lĩnh vực mà kinh nghiệm xử lý hợp đồng lớn và tranh chấp có giá trị trực tiếp đối với người đọc.

Đóng góp nổi bật cho nghề mua hàng

Hệ thống hóa kiến thức theo chuẩn nghề nghiệp

Theo nhà xuất bản Pearson, giáo trình hướng đến người đang học các chương trình chứng chỉ của CIPS ở cả cấp nền tảng và cấp chuyên nghiệp. Việc bám sát một khung năng lực nghề nghiệp giúp cuốn sách trở thành tài liệu tham chiếu có cấu trúc rõ ràng: 17 chương chia thành ba phần, đi từ vai trò chiến lược của mua hàng, qua quan hệ nhà cung cấp, hợp đồng, chất lượng, chi phí, đến tìm nguồn toàn cầu, đàm phán và category management.

Đưa pháp lý và rủi ro vào trung tâm

Ấn bản thứ mười (2020) bổ sung một chương hoàn toàn mới về quản lý pháp lý và hợp đồng, đồng thời mở rộng nội dung về mua sắm dự án, quản trị rủi ro và quản lý hợp đồng. Đây là dấu ấn rõ nét của Farrington, người có nhiều năm xử lý các gói mua sắm rủi ro cao. Với người làm mua hàng, thông điệp của hai tác giả khá nhất quán: giá trị của procurement không nằm ở việc ép được giá thấp nhất, mà ở khả năng kiểm soát tổng chi phí, rủi ro và hiệu quả thực hiện hợp đồng trong dài hạn.

Góc nhìn chi phí sử dụng dài hạn

Một chủ đề xuyên suốt trong giáo trình là quản lý giá mua gắn với chi phí sử dụng dài hạn. Quan điểm này đặc biệt phù hợp với doanh nghiệp Việt Nam, nơi nhiều bộ phận mua hàng vẫn đánh giá nhà cung cấp chủ yếu qua đơn giá. Khái niệm này cũng liên quan chặt chẽ đến sự phân biệt giữa mua hàng tác nghiệp và mua sắm chiến lược, được phân tích kỹ trong bài Purchasing và Procurement khác nhau thế nào.

Vì sao người làm mua hàng tại Việt Nam nên biết đến hai tác giả

Chứng chỉ CIPS ngày càng xuất hiện nhiều trong yêu cầu tuyển dụng vị trí mua hàng của các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp sản xuất có vốn nước ngoài tại Việt Nam. Người theo con đường này gần như chắc chắn sẽ gặp giáo trình của Lysons và Farrington. Ngay cả khi không thi chứng chỉ, cuốn sách vẫn là bản đồ kiến thức đầy đủ để một nhân viên mua hàng tự đánh giá mình đang thiếu năng lực nào: đàm phán, quản lý hợp đồng, đánh giá nhà cung cấp hay quản trị rủi ro.

Một chi tiết đáng chú ý là ảnh bìa ấn bản thứ mười chọn khung cảnh về đêm của trung tâm TP. Hồ Chí Minh với tòa tháp Bitexco, cho thấy Việt Nam đã trở thành hình ảnh quen thuộc khi nói về chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tác phẩm tiêu biểu

• Procurement and Supply Chain Management (ấn bản thứ mười, Pearson, 2020): giáo trình 17 chương, 744 trang, đồng tác giả.
• Purchasing and Supply Chain Management (các ấn bản trước, trong đó có ấn bản thứ bảy): tên gọi cũ của bộ giáo trình.
• Purchasing: tên gọi ban đầu của bộ sách do Kenneth Lysons khởi xướng.
• Các đầu sách chuyên đề của Brian Farrington về quản lý giá mua và mua hàng đẳng cấp thế giới.

Kết luận

Kenneth Lysons đặt nền móng, Brian Farrington đưa bộ giáo trình bắt kịp những đòi hỏi mới của nghề về pháp lý, rủi ro và mua sắm dự án. Kết quả là một tài liệu có tuổi đời hàng chục năm nhưng vẫn được cập nhật liên tục, phục vụ cả người học chứng chỉ lẫn người làm nghề lâu năm. Xem thêm chân dung các tác giả khác trong chuyên mục Tác giả sách logistics.