Bỏ qua tới nội dung

Kho sách sưu tầm ngành Logistics & Chuỗi cung ứng - tuyển chọn bởi người trong nghề

Đọc đúng sách, đi nhanh hơn trên hành trình nghề nghiệp

17 November, 2026

Qinzhou là cảng nào? Cảng Khâm Châu, mã CNQZH và vai trò trong Cảng Vịnh Bắc Bộ

Port Economics, Management and Policy - Theo Notteboom, Athanasios Pallis & Jean-Paul Rodrigue

Qinzhou (tiếng Việt: Khâm Châu) là cảng biển của thành phố Khâm Châu, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc, nằm trên bờ vịnh Bắc Bộ. Trên chứng từ vận tải, cảng có mã UN/LOCODE CNQZH và là một trong ba khu cảng hợp thành Cảng Vịnh Bắc Bộ (Beibu Gulf Port), cùng với Phòng Thành và Bắc Hải.

Người làm xuất nhập khẩu thường gặp tên Qinzhou trên booking tuyến nội Á, đặc biệt các chuyến container từ Hải Phòng hoặc TP. Hồ Chí Minh đi Nam Trung Quốc. Bài này trả lời ngắn câu hỏi “cảng nào”, rồi đi tiếp vào những điều một nhân viên chứng từ hay sales logistics cần biết: cảng nằm ở đâu so với Việt Nam, Qinzhou liên quan thế nào tới cái tên Beibu Gulf trên báo giá, quy mô hàng hoá thật sự ra sao và vì sao cảng này đang được nhắc nhiều trong hàng hoá Việt Nam đi miền Tây Trung Quốc.

Qinzhou nằm ở đâu?

Theo trang Khâm Châu trên Wikipedia tiếng Việt, Khâm Châu là một địa cấp thị ở phía nam Quảng Tây, có đường bờ biển dài khoảng 311 km trên vịnh Bắc Bộ. Phía tây giáp Phòng Thành Cảng, phía đông nam giáp Bắc Hải, phía bắc giáp thủ phủ Nam Ninh. Dân số toàn thành phố năm 2020 khoảng 3,3 triệu người. Trước năm 1965, vùng này thuộc tỉnh Quảng Đông chứ không thuộc Quảng Tây.

Với người Việt Nam, cách hình dung nhanh nhất là: Khâm Châu nằm cùng vịnh Bắc Bộ với Quảng Ninh và Hải Phòng, ở bờ phía bắc vịnh. Phòng Thành Cảng là thành phố ven biển Trung Quốc gần biên giới Móng Cái, còn Khâm Châu nằm xa hơn một chút về phía đông. Vị trí này giải thích vì sao tuyến tàu Việt Nam đi Qinzhou thuộc nhóm tuyến ngắn trong khu vực, và vì sao nhiều hãng tàu container nội Á đưa Qinzhou vào vòng khai thác.

Qinzhou, Beibu Gulf và CNQZH: ba cái tên trên cùng một booking

Điểm hay gây lúng túng là trên báo giá có lúc ghi “Qinzhou”, có lúc ghi “Beibu Gulf”, có lúc chỉ ghi mã CNQZH. Theo trang Port of Beibu Gulf trên Wikipedia tiếng Anh, Cảng Vịnh Bắc Bộ là tên chung của ba khu cảng xếp từ tây sang đông: Phòng Thành (Fangcheng), Khâm Châu (Qinzhou, gồm cả khu logistics ngoại quan Khâm Châu) và Bắc Hải (Beihai), do Tập đoàn Cảng quốc tế Vịnh Bắc Bộ Quảng Tây khai thác. Số liệu thống kê quốc tế thường gộp cả ba khu dưới tên Beibu Gulf.

Tên bạn gặp Nghĩa thực tế Khi nào cần kiểm lại
Qinzhou / Khâm Châu Khu cảng Khâm Châu, nơi tập trung bến container của Cảng Vịnh Bắc Bộ Khi người nhận ở Phòng Thành hoặc Bắc Hải, vì phí kéo container nội địa sẽ khác
Beibu Gulf Port Tên chung của cả ba khu Phòng Thành, Khâm Châu, Bắc Hải Khi báo giá chỉ ghi Beibu Gulf mà không ghi bến cụ thể
CNQZH Mã UN/LOCODE dùng cho cảng Khâm Châu Luôn đối chiếu mã này ở ô POD trên booking và bản nháp vận đơn
Qingdao (Thanh Đảo) Cảng khác hẳn, ở tỉnh Sơn Đông, phía bắc Trung Quốc Tên phiên âm dễ nhầm khi gõ vội; mã cảng Thanh Đảo là CNTAO

Lỗi nhầm Qinzhou với Qingdao nghe có vẻ hiếm nhưng hậu quả nặng: container đi sai hướng hàng nghìn km, phí sửa vận đơn và phí đổi cảng đích (COD) phát sinh. Cách phòng đơn giản nhất là kiểm mã UN/LOCODE thay vì chỉ đọc tên cảng.

Quy mô: cảng tăng trưởng nhanh nhất nhóm cảng lớn của Trung Quốc

Vài năm trước, Cảng Vịnh Bắc Bộ còn là cái tên ít người ngoài ngành biết. Số liệu gần đây cho thấy bức tranh đã khác. Theo bảng xếp hạng One Hundred Container Ports của Lloyd’s List công bố tháng 8/2026, Beibu Gulf đứng thứ 20 thế giới với sản lượng năm 2025 đạt 10,063 triệu TEU, tăng 11,6% so với 9,02 triệu TEU năm 2024. Cũng theo Lloyd’s List, số tuyến dịch vụ từ các bến của cảng tăng từ 80 lên 100 trong năm 2025.

Mức nhảy của năm 2024 còn lớn hơn: 9,02 triệu TEU, tăng 45,2% so với 6,21 triệu TEU năm 2023. Lloyd’s List lưu ý con số này bị đẩy lên một phần do các bến container ở Khâm Châu được hợp nhất vào số liệu chung, nên không nên đọc 45% là tốc độ tăng hàng hoá thuần. Dù vậy, cảng vẫn giữ mức tăng hai chữ số tám năm liên tiếp.

Nhìn dài hơn, tổng hợp của World Ports Organization cho biết giai đoạn 2019 đến 2024, sản lượng container của Cảng Vịnh Bắc Bộ tăng từ 3,82 triệu lên 9,02 triệu TEU, tức khoảng 136%. Tổng hàng thông qua tăng từ 256 triệu lên 449 triệu tấn, số bến sản xuất từ 268 lên 306.

Năm Sản lượng container (triệu TEU) Ghi chú
2019 3,82 Mốc đầu kỳ theo World Ports Organization
2023 6,21 Lloyd’s List
2024 9,02 Tăng 45,2%, có ảnh hưởng của việc hợp nhất số liệu bến Khâm Châu
2025 10,063 Tăng 11,6%, hạng 20 thế giới

Hạ tầng bến của khu Khâm Châu

Theo thông tin cảng công bố và được Wikipedia tiếng Anh tổng hợp (số liệu năm 2023), khu Khâm Châu có 22 bến, trong đó có một bến cho tàu dầu thô 300.000 tấn, sáu bến container cho tàu 100.000 tấn, bốn bến tổng hợp 100.000 tấn và một bến tàu ro-ro 70.000 tấn. Hàng nhập chủ yếu của cả Cảng Vịnh Bắc Bộ là dầu thô, dầu thực vật, nhựa đường và quặng rời, sau đó xuất các sản phẩm chế biến tương ứng.

Với người gửi hàng container, chi tiết đáng chú ý là các bến container 100.000 tấn. Đây là quy mô đủ tiếp nhận tàu container cỡ trung trên tuyến nội Á, không chỉ tàu feeder nhỏ. Điều đó giúp Qinzhou có tuyến trực tiếp đi nhiều cảng Đông Nam Á thay vì phải chuyển tải qua Hồng Kông hay Quảng Châu như trước.

Vì sao Qinzhou quan trọng với hàng Việt Nam

Lý do lớn nhất là Qinzhou là đầu ra biển của Hành lang thương mại quốc tế mới đường bộ - đường biển (New International Land-Sea Trade Corridor). Theo trang về hành lang này trên Wikipedia tiếng Anh, tuyến chính là đường sắt từ Trùng Khánh xuống các cảng vịnh Bắc Bộ như Khâm Châu, rồi hàng được chở bằng tàu biển đi các nước. Đây là dự án chung của các tỉnh miền Tây Trung Quốc và Singapore. Truyền thông Trung Quốc lấy ví dụ khoai tây Cam Túc bán sang Việt Nam và thanh long Việt Nam lên kệ siêu thị Trùng Khánh.

Hiệu quả của mô hình đường sắt nối cảng thể hiện ở ga container đường sắt Khâm Châu: theo World Ports Organization, lượng container xếp dỡ tại ga này tăng từ 139.000 TEU năm 2019 lên 739.000 TEU năm 2024. Nói cách khác, một phần đáng kể container qua Qinzhou không dừng ở Quảng Tây mà đi tiếp vào nội địa bằng tàu hoả.

Với doanh nghiệp Việt Nam, điều này mở ra một lựa chọn khi giao hàng cho khách ở Trùng Khánh, Tứ Xuyên, Quý Châu: đi biển ngắn sang Qinzhou rồi chuyển đường sắt, bên cạnh phương án xe tải qua cửa khẩu đường bộ. Mỗi phương án có thời gian, chi phí và thủ tục khác nhau, nên cần hỏi forwarder báo giá trọn tuyến (door to door) và thời gian chuyển tải tại cảng trước khi chốt.

Bốn việc nên làm khi booking hàng đi Qinzhou

  1. Kiểm ô POD trên booking ghi đúng CNQZH, không phải tên Beibu Gulf chung chung nếu người nhận cần nhận hàng ở bến Khâm Châu.
  2. Hỏi rõ place of delivery: nếu hàng đi tiếp bằng đường sắt vào nội địa, chặng này nằm trong vận đơn suốt hay do người nhận tự thuê.
  3. Xác nhận ai trả phí tại cảng đích (THC, phí lệnh giao hàng) theo điều kiện Incoterms đã ký.
  4. Đối chiếu tên cảng trên bản nháp vận đơn với hợp đồng và thư tín dụng (nếu có) để tránh bất hợp lệ chứng từ.

Các khoản phí phát sinh ở cảng đi và cảng đến, từ THC tới phí chứng từ, được giải thích riêng trong bài Logistics cảng biển là gì, gồm cả quy trình một container đi qua cảng và các chỉ số đo hiệu quả cảng.

Muốn hiểu sâu về cảng biển thì đọc gì

Câu chuyện Qinzhou là ví dụ điển hình cho một xu hướng mà giáo trình kinh tế cảng gọi là cạnh tranh vùng hậu phương (hinterland): cảng không chỉ cạnh tranh bằng cầu bến mà bằng mạng lưới đường sắt, cảng cạn và chính sách vùng phía sau. Port Economics, Management and Policy của Notteboom, Pallis và Rodrigue phân tích đúng chủ đề này, từ quản trị cảng, mô hình chủ cảng tới hành lang vận tải. Đây là cuốn nên đọc nếu bạn làm sales tuyến hoặc muốn hiểu vì sao một cảng tỉnh lẻ có thể vào top 20 thế giới. Các bài khác về cảng, tàu và chứng từ vận tải nằm trong chuyên mục Vận tải - Giao nhận.

Câu hỏi thường gặp

Qinzhou là cảng nào của Trung Quốc?

Qinzhou là cảng của thành phố Khâm Châu, tỉnh Quảng Tây, nằm trên bờ vịnh Bắc Bộ. Cảng thuộc hệ thống Cảng Vịnh Bắc Bộ (Beibu Gulf Port) cùng với Phòng Thành và Bắc Hải, mã UN/LOCODE là CNQZH.

Qinzhou có phải Qingdao không?

Không. Qingdao là cảng Thanh Đảo ở tỉnh Sơn Đông, phía bắc Trung Quốc, mã CNTAO. Qinzhou là Khâm Châu ở Quảng Tây, phía nam. Hai tên chỉ giống nhau khi phiên âm, cần kiểm mã cảng khi booking.

Beibu Gulf Port và cảng Qinzhou khác nhau thế nào?

Beibu Gulf Port là tên chung của ba khu cảng Phòng Thành, Khâm Châu và Bắc Hải. Qinzhou là một trong ba khu đó và là nơi tập trung bến container. Thống kê quốc tế như Lloyd’s List thường gộp cả ba khu dưới tên Beibu Gulf.

Cảng Qinzhou có lớn không?

Có. Cảng Vịnh Bắc Bộ, với Khâm Châu là khu container chính, đạt 10,063 triệu TEU năm 2025 và xếp thứ 20 thế giới theo Lloyd’s List. Cảng giữ mức tăng trưởng hai chữ số trong tám năm liên tiếp tính tới 2024.

Hàng từ Việt Nam đi Qinzhou thường để làm gì?

Ngoài hàng giao cho khách ở Quảng Tây, Qinzhou là đầu ra biển của hành lang đường sắt - đường biển nối Trùng Khánh và các tỉnh miền Tây Trung Quốc. Hàng từ Việt Nam có thể đi biển sang Qinzhou rồi chuyển tàu hoả vào nội địa.