Sustainable Logistics and Supply Chain Management: Principles and Practices for Sustainable Operations and Management - David B. Grant, Alexander Trautrims & Chee Yew Wong

Sustainable Logistics and Supply Chain Management: Principles and Practices for Sustainable Operations and Management là giáo trình về logistics và chuỗi cung ứng bền vững do ba học giả người Anh và Phần Lan biên soạn: David B. Grant, Alexander Trautrims và Chee Yew Wong. Sách do Kogan Page phát hành, đến nay đã qua ba ấn bản, và được viết cho cả sinh viên đại học, học viên sau đại học lẫn người đang làm nghề cần hiểu tác động môi trường của mỗi công đoạn trong chuỗi cung ứng, từ thiết kế sản phẩm, vận tải, kho bãi cho đến thu hồi và tái chế.

Thông tin xuất bản

Theo trang giới thiệu sách của Kogan Page, ấn bản thứ 3 (ISBN 9781398604438) phát hành ngày 03/11/2022, dày 304 trang, khổ 235 x 158 mm. Đây là bản cập nhật toàn diện với số liệu và xu hướng mới nhất của ngành, cùng các tình huống thực tế bổ sung. Nhà xuất bản cung cấp kèm tài nguyên trực tuyến gồm sổ tay giảng viên, slide bài giảng và bộ hình, bảng tổng hợp, thuận tiện khi dùng sách làm giáo trình.

Cuốn sách có lịch sử xuất bản khá dài. Theo trang sách trên Goodreads, ấn bản đầu tiên ra mắt năm 2013; ấn bản thứ 2 (ISBN 9780749478278) xuất hiện năm 2017 với phần tình huống được làm mới và nhấn mạnh hơn vào việc dùng sách trong giảng dạy. Ảnh bìa hiển thị trên trang này là bìa của ấn bản chỉnh sửa trước đó, nội dung mô tả và thông số ở trên là của ấn bản thứ 3.

Điểm khác biệt: nhìn cả chuỗi cung ứng, không chỉ vận tải

Nhiều sách về logistics xanh tập trung vào khí thải của xe tải hay tàu biển. Cuốn này đi theo hướng rộng hơn, theo mô tả của nhà xuất bản: sách xem xét tác động môi trường trực tiếp của logistics và chuỗi cung ứng như phát thải và chất thải, đồng thời đặt chúng cạnh những thay đổi lớn hơn như toàn cầu hoá. Cách tiếp cận này đi từ điểm xuất phát của sản phẩm, qua tiêu dùng, rồi quay lại theo chiều ngược của chuỗi (reverse logistics), nên người đọc thấy được các đánh đổi giữa chi phí, tốc độ và môi trường ở từng khâu thay vì xem xét từng hoạt động riêng lẻ.

Sách cũng đưa ra nhiều “lộ trình đọc” khác nhau cho từng nhóm bạn đọc. Sinh viên có thể đọc tuần tự theo chương, còn người làm vận hành có thể nhảy thẳng đến phần vận tải hoặc kho bãi mà không mất mạch.

Cấu trúc nội dung: phần mở đầu và chín chương

Mục lục ấn bản thứ 3 được công bố trên trang của Kogan Page gồm phần giới thiệu và chín chương:

• Chương 1. Logistics và quản trị chuỗi cung ứng: khái niệm, xu hướng của ngành có ảnh hưởng tới tính bền vững, và thế nào là một chuỗi cung ứng bền vững.
• Chương 2. Khoa học về bền vững: nền tảng khoa học môi trường cho người làm logistics. Mục lục ấn bản thứ 2 cho thấy chương này điểm qua các chủ đề như hệ sinh thái, năng lượng, công nghiệp, thực phẩm, tăng dân số và đô thị hoá, nguồn nước.
• Chương 3. Vận tải hàng hoá: tác động môi trường của các phương thức vận tải và cách giảm phát thải.
• Chương 4. Kho bãi bền vững: thiết kế, vận hành và tiết kiệm năng lượng trong kho.
• Chương 5. Thiết kế sản phẩm, sản xuất sạch hơn và bao bì: giảm tác động ngay từ khâu thiết kế.
• Chương 6. Mua hàng và thu mua bền vững: lựa chọn nhà cung cấp theo tiêu chí môi trường và xã hội.
• Chương 7. Logistics ngược và tái chế: thu hồi, tái sử dụng, tái chế sản phẩm sau tiêu dùng.
• Chương 8. Rủi ro, khả năng chống chịu và trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR): gắn bền vững với quản trị rủi ro chuỗi cung ứng.
• Chương 9. Chiến lược logistics và chuỗi cung ứng bền vững: tổng hợp các nội dung trước thành chiến lược cho doanh nghiệp.

Thứ tự này đi từ khái niệm, đến các hoạt động cụ thể (vận tải, kho, thiết kế, mua hàng, thu hồi), rồi kết thúc bằng chiến lược. Người đã quen với nghiệp vụ có thể đọc ngược lại: bắt đầu từ chương 9 để thấy bức tranh tổng thể, rồi quay về chương tương ứng với mảng mình phụ trách.

Đội ngũ tác giả

Ba tác giả đều là giảng viên, nhà nghiên cứu có nhiều năm làm việc trong lĩnh vực chuỗi cung ứng. Thông tin dưới đây lấy từ phần giới thiệu tác giả của Kogan Page và trang giới thiệu của các trường:

• David B. Grant: theo Kogan Page, là Giáo sư Quản trị chuỗi cung ứng và Trách nhiệm xã hội tại Hanken School of Economics (Helsinki, Phần Lan) và Giáo sư chủ tịch Bua Luang ASEAN tại Đại học Thammasat (Bangkok), với hơn 175 công bố khoa học.
• Chee Yew Wong: Giáo sư Quản trị chuỗi cung ứng tại Leeds University Business School (Anh), có kinh nghiệm tư vấn về vận hành, mua hàng, sản xuất, tồn kho và phân phối.
• Alexander Trautrims: hiện là Giáo sư Quản trị chuỗi cung ứng tại Nottingham University Business School, hướng nghiên cứu tập trung vào nguồn cung, tuân thủ và vấn đề lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng.

Sự kết hợp này giải thích vì sao sách vừa có chiều sâu học thuật, vừa có nhiều ví dụ ứng dụng: một tác giả mạnh về trách nhiệm xã hội và chuỗi cung ứng toàn cầu, một tác giả có nền tảng vận hành và tư vấn doanh nghiệp, một tác giả nghiên cứu về tuân thủ và nguồn cung.

Đánh giá từ cộng đồng và giới chuyên môn

Trên Goodreads, ấn bản được liệt kê hiện có điểm trung bình 4,33/5 từ 15 lượt đánh giá (tháng 10/2026), con số không lớn nhưng phù hợp với một giáo trình chuyên ngành hẹp. Điều đáng chú ý hơn là cuốn sách được chính các tác giả giới thiệu như giáo trình chuẩn về chủ đề này: Leeds University Business School từng đăng tin về việc Giáo sư Chee Yew Wong thảo luận về ấn bản mới và hiện trạng bền vững của ngành logistics trên tạp chí trans.info. Sách cũng đã được dịch sang tiếng Trung, theo danh mục công bố của David B. Grant trên ORCID.

Hạn chế cần lưu ý

• Chưa có bản tiếng Việt. Sách chỉ có bản tiếng Anh, đòi hỏi người đọc nắm thuật ngữ chuyên ngành vận tải, môi trường và quản trị.
• Bối cảnh chủ yếu là Anh, châu Âu. Nhiều khung pháp lý và số liệu minh hoạ lấy từ Anh và EU, người đọc Việt Nam cần tự điều chỉnh khi áp dụng vào điều kiện hạ tầng và quy định trong nước.
• Dung lượng gọn. Với 304 trang, sách trình bày nguyên lý và khung phân tích là chính; muốn đi sâu vào một mảng như phát thải vận tải, người đọc nên bổ sung bằng sách chuyên khảo về logistics xanh.
• Văn phong giáo trình. Cấu trúc mỗi chương bám sát yêu cầu giảng dạy, phù hợp học tập hơn là đọc giải trí.

Sách phù hợp với ai?

• Sinh viên đại học và cao học ngành logistics, quản trị chuỗi cung ứng, kinh tế vận tải hoặc quản trị môi trường.
• Giảng viên xây dựng học phần về logistics bền vững, nhờ bộ tài nguyên trực tuyến dành cho người dạy.
• Quản lý logistics, mua hàng, kho vận tại doanh nghiệp đang chịu áp lực báo cáo ESG hoặc yêu cầu giảm phát thải từ khách hàng quốc tế.
• Chuyên viên phát triển bền vững và CSR cần hiểu tác động môi trường của từng công đoạn trong chuỗi cung ứng.

Gợi ý cách đọc

Người mới nên đọc chương 1 và 2 để nắm nền tảng khái niệm, sau đó chọn chương gắn với công việc: chương 3 và 4 cho vận tải và kho, chương 6 cho mua hàng, chương 7 cho thu hồi và tái chế. Chương 9 nên đọc cuối như phần tổng kết. Đọc kèm bài logistics ngược (reverse logistics) là gì sẽ giúp nắm nhanh khái niệm trước khi vào chương 7. Các đầu sách cùng mảng quản trị chuỗi cung ứng được tổng hợp tại chuyên mục review sách quản trị chuỗi cung ứng.

Kết luận

Sustainable Logistics and Supply Chain Management là giáo trình ngắn gọn, có hệ thống để hiểu logistics bền vững như một phần của toàn bộ chuỗi cung ứng thay vì chỉ là bài toán khí thải vận tải. Dù chỉ có bản tiếng Anh và thiên về bối cảnh châu Âu, khung phân tích qua chín chương vẫn là điểm xuất phát đáng tin cậy cho sinh viên và doanh nghiệp bắt đầu xây dựng chiến lược bền vững. Sách hiện chưa phát hành chính thức tại Việt Nam; bạn đọc có thể xem thông tin ấn bản và đánh giá của cộng đồng qua nút xem chi tiết trên trang này.