TS. Phan Thị Sông Thương - Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ

TS. Phan Thị Sông Thương - Nhà nghiên cứu kinh tế vùng và logistics miền Trung

TS. Phan Thị Sông Thương là nhà nghiên cứu công tác tại Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ (nay là Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên), đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Hướng nghiên cứu của bà tập trung vào kinh tế và quản lý, đặc biệt là phát triển kinh tế vùng tại khu vực miền Trung - một địa bàn có vị trí chiến lược nhưng cũng nhiều thách thức trong liên kết và phát triển. Trong dòng nghiên cứu đó, dịch vụ logistics nổi lên như một chủ đề trọng tâm, được bà tiếp cận không chỉ ở góc độ hạ tầng và vận tải, mà còn ở góc độ thể chế, chính sách và liên kết liên tỉnh.

Hướng nghiên cứu: từ logistics vùng đến cấu trúc kinh tế miền Trung

Các công trình của TS. Phan Thị Sông Thương trải rộng trên nhiều lát cắt của kinh tế vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Bà nghiên cứu vai trò của ngành dịch vụ logistics đối với phát triển kinh tế khu vực, quy hoạch logistics và phát triển chuỗi cung ứng, đồng thời mở rộng sang phát triển ngành công nghiệp chế biến, các yếu tố tác động đến năng suất sản xuất, cùng chuỗi giá trị nông sản an toàn và hợp tác xã nông nghiệp tại địa bàn Quảng Nam và lân cận. Cách tiếp cận này cho thấy một quan điểm nhất quán: logistics không tồn tại biệt lập mà gắn chặt với cấu trúc sản xuất, công nghiệp chế biến và lưu thông hàng hóa của cả vùng.

Theo hệ thống thông tin quốc gia về khoa học và công nghệ, bà đã tham gia hàng chục đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu với vai trò chủ nhiệm hoặc thành viên chính, do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và các sở khoa học và công nghệ địa phương tài trợ. Quan điểm và phân tích của bà cũng thường xuyên được trích dẫn trên các diễn đàn chuyên môn và báo chí chính thống như Tạp chí Cộng sản, Báo Chính phủ và Diễn đàn Doanh nghiệp khi bàn về logistics và kinh tế hàng hải miền Trung.

Quan điểm về liên kết phát triển dịch vụ logistics

Điểm nổi bật trong các phân tích của TS. Phan Thị Sông Thương là việc chỉ ra những “nút thắt” mang tính thể chế của logistics miền Trung. Trao đổi trên Diễn đàn Doanh nghiệp về những khó khăn của logistics miền Trung, bà nhận định nhiều địa phương trong vùng hiện chưa có chính sách hay quy hoạch riêng cho phát triển dịch vụ logistics, mà thường lồng ghép rời rạc vào các chương trình phát triển ngành, lĩnh vực nói chung. Trách nhiệm quản lý bị phân tán qua nhiều cơ quan - công thương, giao thông, kế hoạch, cảng vụ - khiến việc điều phối trở nên khó khăn ngay trong nội bộ từng tỉnh, chứ chưa nói đến cấp vùng.

Một vấn đề căn cốt khác bà nêu ra là sự thiếu vắng cơ chế ràng buộc giữa các địa phương trong việc thực hiện liên kết phát triển liên vùng, bao gồm cả liên kết dịch vụ logistics. Hệ quả là việc phối hợp xây dựng chiến lược, quy hoạch logistics giữa các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung gần như chưa được triển khai. Đây chính là khoảng trống mà nghiên cứu của bà hướng tới lấp đầy, đặt nền tảng lý luận và thực tiễn cho cuốn chuyên khảo Liên kết phát triển dịch vụ Logistics tại Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.

Khuyến nghị: quy hoạch cấp vùng và đầu tư trọng điểm

Trên cơ sở nhận diện các điểm nghẽn, TS. Phan Thị Sông Thương đề xuất hướng tiếp cận quy hoạch logistics ở cấp vùng thay vì để từng tỉnh tự xoay xở. Bà cho rằng cần bảo đảm sự phối hợp đồng bộ giữa hạ tầng giao thông và phát triển công nghệ, đồng thời tập trung đầu tư vào một cảng cạn (ICD) đủ lớn để thu hút lượng hàng hóa cần thiết, tạo động lực mở rộng dịch vụ logistics cho toàn vùng. Bà cũng kiến nghị Bộ Giao thông vận tải quy hoạch và xây dựng các hành lang vận tải kết nối các tỉnh miền Trung với Tây Nguyên và Hành lang kinh tế Đông - Tây, qua đó hút nguồn hàng từ các khu vực lân cận và giải bài toán nguồn hàng vốn còn phân tán.

Với ngành hàng hải, bà nhấn mạnh trọng tâm là khai thác hiệu quả hệ thống cảng biển và dịch vụ vận tải biển, coi logistics là một trong những ngành dịch vụ “xương sống” để thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương - quan điểm cũng được dẫn lại trên Báo Chính phủ khi bàn về phát triển kinh tế hàng hải miền Trung trong bối cảnh mới. Tổng thể, các nghiên cứu của TS. Phan Thị Sông Thương cung cấp một khung phân tích thực tiễn và giàu hàm ý chính sách cho những ai quan tâm đến logistics, chuỗi cung ứng và phát triển kinh tế vùng miền Trung.

Thông tin tiểu sử công khai về tác giả còn hạn chế; nội dung trên được tổng hợp từ các nguồn báo chí chính thống và cơ sở dữ liệu khoa học, tập trung vào hướng nghiên cứu và quan điểm chuyên môn của bà. Phần học hàm, học vị chi tiết và quá trình công tác đang được cập nhật.